Axeerera
Qorannoon kun adda addummaa looga Booranaa fi looga Arsii jidduu jiru qaaccessuu irratti kan fuulleffatee dha. Qorannichi, kaayyolee gooree adda addummaa loogawwan lamaanii sadarkaa dhamsagootaa, latiilee, jechootaa fi himootaatti mul’atan adda baasuu fi dhiibbaawwan adda addummaan kun geessu irratti qaaccessa gaggeessee jira. Maddi ragaalee qorannichaa jechoota looga Booranaatiif kitaaba bu’aa qorannoo Stroomer (1995) loogicha irratti gaggeesse yemmuu ta’u, looga Arsiitiif qoratichi madda raga ti.Kanaaf, malli ragaa funaanuu hojiirra oole sakatta’a dokumantii fi mala calaqqee (introspection method) dha.Bu’aaleen qorannichaa akka agarsiisutti, adda addummaan loogawwan lamaanii heddumminaan sadarkaalee dhamsagootaa fi fufiileetti mul’ata. Kana malees, adda addummaan sadarkaa adeemsa dhamsagootaatti mul’atu ni heddummaata. Kana jechuun, jechoonni looga lamaan keessatti caasaa dhamsagootaa walfakkaataa qaban adeemsa dhamsagootaa (lassagootaa) adda adda ta’e hordofuu danda’u (fkn. xuuxta →xuuxita (LB), xuuxxa (LA)).Loogawwan lamaan jiddutti adda addummaan sadarkaa himaatti uumamu muraasa. Adda addummaan sadarkaa dhamsagootaa fi adeemsa lassagootaatti uumamu walqunnamtii yaadaa kan gufachiisuu miti. Haa ta’uu malee, adda addummaan sadarkaa jechootaa fi caasaa himaatti uumamu waliigaltee irratti dhiibbaa uumuu ni danda’a (fkn. Intaltii soomuu jirti (LB), Intalti dubbisaa jirti (LA)).7