Cape Malay Dutch: The Missing Link Between Cape Dutch Pidgin and Afrikaans?

De ‘ creolistische wending’ in de historische Afrikaanse taalkunde berust in hoge mate op interpretaties van, enerzijds, een verzameling zinnen uit de 17de en 18de eeuw die aan slaven en Khoekhoen toegeschreven worden, en anderzijds, van hedendaagse gevevens over het Oranje Rivier Afrikaans. Den Besten (1989, 2001a[ 2012]) stelde een ‚ creolistisch scenario’ over het ontstaan van het Afrikaans voor, en veronderstelde dat basilectale Kaap– Hollandse variëteiten tot op hoge mate afgeleid waren uit wat hij Hottentot Hollands noemt, d. w. z. een gepidginiseerde Nederlandse variëteit die de sporen van gedeeltelijke syntactische transfers uit Khoekhoen-talen lijkt te vertonen. Doordat de Khoekhoen beschouwd worden als de ‚ stichters’ van het Kaap– Hollandse basilect, ging de aandacht van taalhistorici naar het Oranje Rivier Afrikaans – d. w. z. die Afrikaanse variëteit die door de afstammelingen van de Khoekhoen gesproken wordt ; in die variëteit worden verklaringen gezocht wordt voor het ontstaan van de kenmerken van het Afrikaans. De rol die andere Kaapse niet– Europese bevolkingsgroepen speelden bij de ontwikkeling van het Afrikaans (met name de slaven en ‘ Vrije Zwarten‘) werd hierdoor over het hoofd gezien. De ontdekking van een corpus 19de eeuwse Kaapmaleis– Hollandse literaire teksten geeft ons een bron aan informatie over niet– Europese Kaap– Hollandse variëteiten ; die gegevens kunnen creolistiche reconstructies van het ontstaan van het Afrikaans verfijnen. In dit artikel bespreek ik de Kaapmaleis– Hollandse variëteit, in de brede algemene sociolinguïstische context van zijn ontstaan. Ik beschrijf hierbij zijn direct herkenbare Aziatische kenmerken alsmede zijn‚ on-nederlandse’ kenmerken van onbepaalde herkomst. Op basis van een vergelijking tussen het Kaapmaleis– Hollands en andere variëteiten van het Kaap– Hollands en Afrikaans toon ik aan dat Kaapmaleis– Hollands het resultaat is van een niet– Europese variëteit die onderscheiden moet worden van het Hottentot Hollands. Dit verklaart waarom deze variëteit kenmerken heeft die niet in het Oranje Rivier Afrikaans voorkomen.