Azərbaycan dili üçün Avtomatik Nitq Tanıma (ASR) sisteminin qurulması və təkmilləşdirilməsi (fine-tuning) məqsədilə hazırlanmışdır. Layihə çərçivəsində Mozilla Common Voice (az) verilənlər bazası və OpenAI Whisper modeli istifadə edilmişdir.
# Avtomatik Nitq Tanıma (ASR) Sistemi - Azərbaycan Dili:
## Layihənin Qısa İzahı
Layihə üç əsas mərhələdən ibarətdir:
1. **Baza Tətbiqi (Part A):** Heç bir əlavə öyrənmə edilmədən `openai/whisper-small` modelinin orijinal performansının Test datası üzərində yoxlanılması.
2. **Fine-Tuning (Part B):** Baza modelinin Azərbaycan dilinin spesifik xüsusiyyətlərinə daha yaxşı uyğunlaşması üçün Common Voice `train` və `dev` dataları istifadə edilərək təkmilləşdirilməsi.
3. **Müqayisə (Results):** Orijinal model ilə Fine-tuned modelin eyni Test datası üzərində WER (Söz Xəta dərəcəsi) və CER (Hərf Xəta dərəcəsi) metrikaları əsasında müqayisə edilməsi.
---
# İstifadə olunan model və parametrlər
- **Əsas Model:** `openai/whisper-small` (Multilingual)
- **Verilənlər Bazası:** Mozilla Common Voice (Azərbaycan dili - v25.0)
- **Audio Tezliyi (Sampling Rate):** 16,000 Hz
- **Avadanlıq:** Google Colab (T4 GPU)
**Fine-Tuning Parametrləri (`Seq2SeqTrainingArguments`):**
- `learning_rate`: 1e-5
- `per_device_train_batch_size`: 8
- `gradient_accumulation_steps`: 2
- `max_steps`: 200 (Nümunəvi təlim üçün)
- `fp16`: True (GPU sürətləndirməsi üçün)
- `eval_strategy`: "steps" (Hər 50 addımda bir yoxlama)
- `load_best_model_at_end`: True (Ən yaxşı checkpoint-in avtomatik yadda saxlanması)
---
# WER/CER nəticələri (Cədvəl) - Base Model Test, Fine-Tuned isə Evaluation data-sı ilə əlaqədardır.
| Model Status | WER (%) | CER (%) | Ən Yaxşı Checkpoint (Addım) |
| -------------------------- | ------- | ------- | --------------------------- |
| Base Model (Whisper-small) | 143.60% | 66.65% | - |
| Fine-Tuned (Ən Yaxşı WER) | 55.31% | 16.83% | 98 |
| Fine-Tuned (Ən Yaxşı CER) | 55.75% | 16.20% | 14 |
---
# Kodu işə salmaq addımları (Setup və Run)
1. **Layihənin yüklənməsi**
git clone xxx
2. **Dataset-in hazırlanması**
mozilladatacollective.com linki vasi …